Vuurbuiksalamander

paspoort vuurbuiksalamander
Ben je geschikt als eigenaar?

Vuurbuiksalamanders zijn met hun actieve natuur en gekleurde buik hele mooie kijkdieren. Ze zijn relatief gemakkelijk te houden, mits je de waterkwaliteit en temperatuur optimaal houdt. Enige kennis van aquaria is wel vereist. Bedenk waarom je een vuurbuiksalamander als huisdier wilt en of het dier aan die verwachtingen kan voldoen.

De volgende vragen helpen je over de aankoop van een vuurbuiksalamander na te denken: 
foto vuurbuiksalamander•    Vuurbuiksalamanders kunnen wel 40 jaar oud worden, kan je er gedurende deze ganse periode voor zorgen?
•    Begrijp je dat het dier geen knuffeldier is en je er enkel naar kan kijken en verder niks met de salamanders moet of kunt doen?
•    Heb je de ruimte voor het aquaterrarium?
•    Begrijp je dat je ze dagelijks moet controleren en wekelijks moet reinigen?
•    Is er iemand die de vuurbuiksalamanders kan verzorgen als je op vakantie gaat?
•    Heb je ongeveer 15 euro per maand per vuurbuiksalamander over voor de voeding en verzorging?

Naar boven 

Waar haal je een vuurbuiksalamander?

Een vuurbuiksalamander koop je bij een kweker, een dierenwinkel of een gespecialiseerd opvangcentrum. Ga bij meerder kwekers kijken voor je een vuurbuiksalamander koopt. Zo kan je direct zien wat er allemaal komt kijken bij het houden van de dieren. Kies een verkoper bij wie de dieren er gezond uitzien, de terraria proper zijn, alle dieren proper water en voldoende ruimte hebben. Als je bij een handelszaak koopt, dan is de consumentenwetgeving van toepassing en heb je een wettelijke garantie op de gezondheid van de dieren.

Vraag na waar de salamanders vandaan komen en wat hun wetenschappelijke soortnaam is. Andere soorten vallen mogelijk onder de CITES-wetgeving en hou je beter niet.  

Wees kritisch en durf vragen te stellen. Als koper ben je verantwoordelijk voor een goede keuze. Koop geen zwakke of zieke dieren, want zo hou je foutieve handel in stand. Let goed op of de dieren geen verwondingen of vervormingen hebben. Als je verwaarloosde dieren opmerkt, dan kan je dit melden bij de Dienst Dierenwelzijn op het Meldpunt verwaarloosde of mishandelde dieren.

Voordat je een vuurbuiksalamander mee naar huis neemt, moet het aquaterrarium in orde zijn, zodat het klaar voor de komst van het dier. De filter heeft tijd nodig om goed te gaan werken. Start je aquarium minstens enkele weken op vóór je de salamanders gaat kopen. 
 

Naar boven

Hoeveel kost een vuurbuiksalamander?

foto vuurbuiksalamanderEen vuurbuiksalamander koop je vanaf 10 tot 20 euro. 

De aankoop van een aquaterrarium en het meeste toebehoren is een eenmalige investering. Richtprijzen vind je hier.

Maandelijks kost een vuurbuiksalamander je ongeveer 15 euro voor levend voer en bodembedekking, elektriciteit en water. Als het dier ziek wordt of als je wil kweken, kunnen de kosten hoog oplopen. 
 

 

Wat kost een vuurbuiksalamander jaarlijks?
Jaarlijkse kosten Bedrag

Aquariumlamp

20 euro
Voerkosten

60 euro

Elektriciteit en water 60 euro
Bodembedekking, inrichting en planten 40 euro
Totaal 180 euro

Naar boven

Wat heeft een vuurbuiksalamander nodig?

Een of twee volwassen vuurbuiksalamanders hebben een aquaterrarium nodig van minimaal 60 x 30 x 30 cm (lengte x breedte x hoogte). Pas de grootte van het aquaterrarium aan als je meer dan twee dieren (een groep) houdt. Kies voor een aquaterrarium dat onderaan water kan bevatten. Er is minimum 5 liter water per dier nodig. Hoe groter het verblijf, hoe beter je voldoet aan de behoeftes van je vuurbuiksalamander. 

Voor deze diersoort is het vloeroppervlak belangrijker dan de hoogte. Met een goed sluitende overkapping voorkom je dat het dier via een stuk hout in hoger gelegen delen of via de vegetatie ontsnapt, want deze salamanders zijn echte ontsnappingsartiesten. Deze salamanders kunnen ook op loodrechte glaswanden kruipen. Overhangende glasranden van 5 cm kunnen ontsnappen verhinderen. 

Voorzie voldoende ventilatie. Door een rooster kan er al voldoende ventilatie zijn, maar voorkom tocht. Plaats het aquaterrarium op een stevige ondergrond en op een rustige plaats. Trillingen kunnen voor stress zorgen. 

In het aquaterrarium moet per dier aanwezig zijn:
•    een zwemdeel met een diepte van minstens 10 cm, met minstens 5 liter per dier 
•    voor ieder dier minstens één schuilplaats onder water en op het land
•    een droog deel, met vochtig mos en stukken schors, kurk of ander materiaal

Gezelschap

Vuurbuiksalamanders zijn gemakkelijk met een aantal samen te houden. Grote dieren kunnen wel de kleinere dieren verwonden en opeten. Hou daarom bij voorkeur enkel dieren met dezelfde grootte en van dezelfde soort samen. Hou vuurbuiksalamanders niet samen met andere amfibieën of vissen.

Bodembedekking in inrichting

foto vuurbuiksalamanderAls bodembedekking voor het watergedeelte is fijn afgerond grind of zand geschikt. Spoel het zand of grind uit tot het water helder is. Een laag van ongeveer 3 cm is nodig. Vermijd scherpe delen zoals hard gehoekt grind, schelpenstukken of stenen. De dieren houden meer van zachtere materialen en veel waterplanten, en ook planten op het landgedeelte zijn aanbevolen. Er zijn een aantal aquariumplanten die het goed doen in de koele omgeving van een salamander-aquaterrarium, bv. Vesicularia dubyana, Ceratophyllum demersum en diverse soorten van Anubias en Riccia. Snoei deze planten regelmatig om congestie te voorkomen.

Vuurbuiksalamanders kunnen het jaar rond in het water gehouden worden, maar moeten over een landdeel beschikken zodat ze uit het water kunnen klimmen als ze dat willen. Het landdeel kan gemaakt worden van hout, en aanvullend zijn mos, zacht turfmolm, kurk en droge bladeren ook goede opties. Met stukken kurk en schors kan je schuilplaatsen boven water maken.  Maak een plateau en laat enkele stukken hout boven het water uitkomen, zodat de dieren gemakkelijk op het droge kunnen klimmen. 

Zet zware elementen altijd direct op de bodem van het terrarium, maar nooit op de bodembedekking. Zo voorkom je dat deze gaan kantelen als het dier ze ondergraaft en dat het gewond raakt. Een goed verblijf bevordert de ontwikkeling en de activiteit van de dieren. Hierdoor is er meer variatie in gedrag mogelijk en dat is aangenaam om naar te kijken.

Temperatuur

Voor beide vuurbuiksalamandersoorten moet de temperatuur in de zomermaanden ideaal tussen 15 en 25 °C blijven. ’s Nachts mag de temperatuur lichtjes dalen en overdag lichtjes stijgen, met een duidelijke afkoeling in de winter. In het aquaterrarium is geen verwarming of koelapparaat nodig. Het is belangrijk dat het water niet te warm wordt, want salamanders kunnen niet goed tegen de warmte en kunnen sterven bij een hoge watertemperatuur. 

Als de temperatuur boven 25 °C komt, moet het water gekoeld worden. Dat kan door een flesje met ijskoud/gekoeld water in het aquaterrarium te laten drijven. Voorkom plotse temperatuurwisselingen van meer dan 2 °C, want dat veroorzaakt stress. Een thermometer in het aquaterrarium is noodzakelijk zodat je de minimum- en maximumtemperatuur goed kan opvolgen. Om oververhitting te voorkomen plaats je een aquaterrarium nooit volledig in direct zonlicht.

Water, filter en luchtvochtigheid

Het water moet minimaal 10 cm diep zijn en het moet van goede kwaliteit zijn. In grotere verblijven mag de waterdiepte groter zijn. Voorzie minstens 5 liter chloorvrij water per dier, meer is altijd goed. Voorzie eventueel een filter om de waterkwaliteit goed te houden. Om het aquariumgedeelte goed in te richten en de filterwerking te optimaliseren lees je best meer over het starten van een zoetwateraquarium. De grootte van de filter hangt af van het aantal salamanders en planten in je aquarium. Voor meer dieren heb je een grotere filtercapaciteit nodig. Ongeacht het filtertype zijn regelmatige waterwissels essentieel om de waterkwaliteit op peil te houden. Wissel eenmaal per week 25% van het water. Boven het water moet er permanent een hoge luchtvochtigheid zijn, van 60 tot 90%. 

Dagelijks lichtritme en de seizoenen

Vuurbuiksalamanders zijn vooral ’s nachts, maar ook overdag actief en hebben in de zomer elke dag 12 tot 14 uren licht en 10 tot 12 uur duisternis nodig. In de winter hebben ze elke dag 9 tot 10 uren licht en 14 tot 15 uren duisternis nodig. Met timers op de lichtbronnen kan je dit automatisch regelen. 

Een lichtbron met een lage dosis uv-licht (bv. een aquariumlamp) is optioneel, maar de planten zullen goed gedijen met enig uv-licht. Het belangrijkste is dat het dier zich niet rechtstreeks kan verbranden en dat het water te sterk opwarmt. Er moet absoluut vermeden worden dat de salamander tegen of rond het lichtelement kan gaan liggen. Daarom plaats je lamp het best in een afzonderlijk compartiment van het terrarium, bijvoorbeeld door een rooster aan te brengen tussen de leefruimte en het lampgedeelte. Voorzie daarnaast zeer veel schuilplekken in en boven het water waar de salamander beschutting kan vinden voor het licht. Voorzie voor ieder dier veel schuilplekken.

Vuurbuiksalamanders uit gebieden met een streng winterklimaat gaan in natuurlijke omstandigheden in winterslaap wanneer de temperatuur in hun natuurlijk leefmilieu sterk daalt. Het is sterk aangeraden deze omstandigheden na te bootsen. Door ‘s winters de temperatuur op 5 à 10 °C te houden en deze in de lente zeer geleidelijk te laten oplopen tot 16 °C, kan je een natuurlijk ritme nabootsen. Dit is een proces waarvoor je vooraf beter advies vraagt aan kenners van de diersoort of een dierenarts met kennis van amfibieën.

Verrijking

foto vuurbuiksalamanderDoor nieuwe prikkels te geven, stimuleer je het dier en doorbreek je zijn dagelijkse routine. Verrijking  kan bijvoorbeeld bestaan uit variatie in bodembedekkers, planten of schuilmogelijkheden. Maak slim gebruik van de beschikbare ruimte om het aquaterrarium complexer te maken. Voorzie bijvoorbeeld beklimbare en toegankelijke plekken of voorzie nieuwe (water)planten.

 Als het dier een goed verblijf heeft, zal het zich beter ontwikkelen en actiever zijn. Verdiep je in de kenmerken van zijn natuurlijke omgeving om nog meer tegemoet te komen aan de behoeften en interesses van je dier. Let goed op wat het dier prettig vindt, want ieder dier is uniek. Het is een goed teken als het goed eet en onderzoekend en nieuwsgierig is. Kijk dagelijks naar het dier om zijn gedrag en behoeftes te leren kennen. Een passief dier dat weinig gebruik maakt van de ruimte, is mogelijk ziek of geeft aan dat de omgeving niet goed voldoet of te koud is. Naar manieren zoeken om het leven van je dier te verrijken is leuk, zowel voor mens als dier!
 

Naar boven

Voeding

Een volwassen vuurbuiksalamander eet diverse ongewervelden. Probeer het dier zo gevarieerd mogelijk te voeren met stukjes regenwormen, glasgarnaaltjes, wasmotlarven, bloedwormen (verse of ingevroren) en tubifex. Op land kan je het dier af en toe voeren met wasmotlarven en fruitvliegjes. Geef geen meelwormen. In gespecialiseerde dierenwinkels zijn er ook commerciële voeders speciaal voor salamanders verkrijgbaar. Nieuw aangekochte salamanders kunnen door stress de eerste dagen weigeren om te eten. Sluit ziekte uit en wees geduldig, normaal gezien moet het dier na enkele dagen beginnen te eten. Contacteer bij twijfel een dierenarts die ervaring heeft met amfibieën.

Een volwassen vuurbuiksalamander voer je tweemaal per week, bij voorkeur ’s ochtends of ‘s avonds, en niet meer dan het dier op 10 minuten kan opeten. Voerresten zullen immers ontbinden en de waterkwaliteit verminderen. Verwijder voederresten regelmatig en nog levende voederdieren enkele uren na het voeren, omdat levende landvoederdieren je salamander kunnen aanvreten. Dat geldt niet voor de typische aquatische voederdieren zoals bv. Chironomus en tubifex. De salamanders jagen actief en wachten soms ook een prooi op vanuit de dichte beplanting.

Pesticiden in regenwormen kunnen de salamander zeer ziek maken. Verzamel ze dus liever niet zelf. Regenwormen zijn in de handel verkrijgbaar bij sommige dierenspeciaalzaken, vaak op bestelling.  
 

Naar boven

Verzorging

foto vuurbuiksalamanderDagelijks
•    Controleer de filterwerking (indien aanwezig) en de water- en omgevingstemperatuur
•    Voer jonge dieren dagelijks en volwassen dieren tweemaal per week 
•    Verwijder voederresten en nog levende landvoederdieren na enkele uren
•    Kijk of de dieren er goed uitzien en normaal gedrag vertonen

Wekelijks
•    Ververs 25% van het water
•    Vervang filterwatten als die vuil zijn
•    Verwijder afval van de bodem van het watergedeelte zoals rottende planten, mest en niet gegeten voedsel 
•    Controleer de waterwaarden om zeker te zijn dat het dier in een goede waterkwaliteit leeft
•    Vervang het substraat van het landgedeelte

Jaarlijks
•    Ontsmet het terrarium volledig met een speciale, voor amfibieën geschikte, terrariumreiniger, die je in de dierenspeciaalzaak kan kopen. Spoel zeer grondig na!
 

Naar boven

Gezondheid

Kijk voor de aankoop van een dier uit naar een dierenarts die ervaring heeft met amfibieën. Gezonde vuurbuiksalamanders hebben op het land een droge en korrelige huid en heldere ogen. Ze zijn actief en hebben een goed gevulde buik. Afwijkingen in gedrag, uitwerpselen, ademhaling of verkleuringen kunnen op ziektes wijzen. Als de dieren zich afwijkend gedragen, controleer dan altijd de temperatuur en de waterwaarden. Vervang bij afwijkende waterwaarden direct 50% van het zwemwater. Het nieuwe water moet de juiste temperatuur hebben en die mag niet opeens meer dan 2 °C verschillen.

De meest voorkomende gezondheidsproblemen bij vuurbuiksalamanders zijn: 

•    Metabolic Bone Disease (MBD)

Symptomen: vertraagde groei, vergroeiingen, zwakke botten, verlamming, constipatie . 

MBD komt voor bij zowel dieren in de groei als bij volwassen dieren. Bij dieren in de groei wordt het ook wel rachitis genoemd. Het ontstaat door een onbalans in de calcium-fosforratio (voeding). Calciumrijke en gevarieerde voeding met voldoende vitaminen zijn absoluut noodzakelijk om de aandoening te voorkomen.

•    Huidproblemen en -wonden

Symptomen: beschadigde en aangetaste huid, infecties.

Door bijt- of schaafwonden, schimmel- of bacteriële infecties. Consulteer een gespecialiseerde dierenarts. Wonden kunnen eveneens ontstaan door paniek, bv. bij de introductie in een nieuwe omgeving, waarbij het dier zich verwondt. 

•    Inwendige parasieten bv. wormen, bacteriën

Symptomen: lusteloosheid, verminderde eetlust, veranderingen in de ontlasting.

Laat halfjaarlijks een mestonderzoek uitvoeren en steeds bij twijfel. Raadpleeg een dierenarts voor geschikte anti-parasitaire middelen. 

•    Uitwendige parasieten bv. schimmels en bloedzuigende mijten, visluizen

Symptomen: aangetaste huid en slijmvlies, infecties, abcessen en soms verkleuring van de huid, vlekken. 

Schimmelinfecties komen regelmatig voor bij salamanders en zijn meestal te wijten aan te weinig hygiëne in het terrarium. Reinig wekelijks het terrarium en vervang het substraat volledig. Contacteer steeds je dierenarts voor een correcte diagnose en behandeling.

•    Afwijkend gedrag en stress

Symptomen: lusteloosheid, verminderde eetlust.

Stress wordt veroorzaakt door blootstelling aan chemische producten, zoals schoonmaakmiddelen, ziektes, te veel dieren in één terrarium en een onnatuurlijke omgeving. Probeer zo goed mogelijk tegemoet te komen aan de behoeftes van de dieren om stress te verminderen.
 

Naar boven